ທາດ ແລະ ການປ່ຽນແປງ

• ທາດ ແລະ ການປ່ຽນແປງ

1. ຄວາມໝາຍ ແລະ ລັກສະນະຂອງທາດ.

• ທາດ (Substance) ໝາຍເຖິງສິ່ງທີ່ປະກອບໃນວັດຖຸເຊັ່ນ: ຕາປູ ແມ່ນວັດຖຸໂດຍມີເນື້ອທາດເປັນເຫຼັກ, ຫີນປູນເປັນວັດຖຸໂດຍມີເນື້ອທາດເປັນການຊີກາກໂບນັດ...ດັ່ງນັ້ນວັດຖຸ ແລະ ທາດຈຶ່ງສາມາດໃຊ້ແທນກັນໄດ້.
• ວັດຖຸ (Matter) ໝາຍເຖິງສິ່ງທີ່ມີມວນສານ ຕ້ອງການທີ່ຢູ່ ແລະ ສໍາພັດໄດ້ເຊັ່ນ: ເງິນ, ນໍ້າ, ອາກາດ...
• ຄຸນລັກສະນະຂອງທາດແບ່ງອອກເປັນ 2 ປະເພດຄື:

• ຄຸນລັກສະນະທາງຟີຊິກ: ໄດ້ແກ່ຄຸນລັກສະນະ ກ່ຽວກັບພາວະ ຮູບຮ່າງ ສີ ກິ່ນ ລົດຊາດ ການລະລາຍ ຈຸດຟົດ ຈຸດເປື່ອຍ, ບໍກ່ຽວກັບປະຕິກິລິຍາເຄມີ.
• ຄຸນລັກສະນະທາງເຄມີ: ເປັນຄຸນລັກສະນະທີ່ກ່ຽວກັບປະຕິກິລິຍາເຄມີ ເຊັ່ນ: ການເຜົາໄໝ້ ການສະລາຍຕົວ, ການລະເບີດເປັນຕົ້ນ.

1. ການຈັດແບ່ງທາດ

• ໃຊ້ພາວະເປັນເກນ ແບ່ງອອກເປັນ: ຂອງແຂງ, ຂອງແຫຼວ ແລະ ອາຍ.
• ໃຊ້ລັກສະນະເນື້ອທາດເປັນເກນ ແບ່ງອອກເປັນທາດເນື້ອດຽວ ແລະ ທາດທີ່ເນື້ອບໍ່ເປັນເນື້ອດຽວ.
• ໃຊ້ອົງປະກອບທາງເຄມີເປັນເກນ ແບ່ງອອກເປັນທາດປົນ ແລະ ທາດປະສົມ.

1. ການທົດສອບຄວາມບໍລິສຸດຂອງທາດ

• ການຊອກຫາຈຸດເປື່ອຍ:ຈຸດເປື່ອຍເປັນອຸນຫະພູມທີ່ປ່ຽນຈາກທາດແຂງຫາທາດແຫຼວ(ເປັນອຸນຫະພູມດຽວກັບຈຸດກ້າມແຂງເຊິ່ງປ໋ນຈາກທາກແຫຼວເປັນທາດແຂງ)ຈຸດເປື່ອຍເປັນລັກສະນະສະເພາະຕົວຂອງທາດແຂງຄື: ທາດແຂງທີ່ບໍລິສຸດຈະມີຈຸດເປື່ອຍຄົງທີ່ ມີໄລຍະການເປື່ອຍສັ້ນ ໃນໄລຍະທາດແຂງທີ່ບໍ່ບໍລິສຸດຈະມີຈຸດເປື່ອຍບໍ່ຄົງທີ່ ຈະມີໄລຍະການເປື່ອຍຍາວ ແລະ ຈຸດເປື່ອຍຕໍ່າກ່ວາທາດບໍລິສຸດ ຍິ່ງທາດບໍ່ບໍລິສຸດຫຼາຍເທົ່າໃດຍິ່ງມີຈຸດເປື່ອຍຕໍ່າເທົ່ານັ້ນ.
• ການຊອກຫາຈຸດຟົດ:ຈຸດຟົດຄືອຸນຫະພູມທີ່ປ່ຽນຈາກທາດແຫຼວການເປັນອາຍ,ຈຸດຟົດເປັນລັກສະນະສະເພາະຕົວຂອງທາດແຫຼວທາດແຫຼວທີ່ບໍລິສຸດຈະມີຈຸດຟົດຄົງທີ່ທາດແຫຼວທີ່ບໍ່ບໍລິສຸດຈະມີຈຸດຟົດບໍ່ຄົງທີ່ແລະຈຸດຟົດສູງກ່ວາທາດແຫຼວບໍລິສຸດ ຖ້າມີທາດເຈືອປົນຢູ່ຫຼາຍຈຸດຟົດຍິ່ງສູງຂຶ້ນຫຼາຍ.

1. ການແຍກທາດ ແລະ ການເຮັດໃຫ້ທາດບໍລິສຸດ

• ການຕອງ
• ການຕົກພຶກ
• ການສະກັດດ້ວຍຕົວພາລະລາຍ
• ກ່ນກັ່ນ
• ໂຄຣມາໂຕກຣາຟີ
• ການແຍກທາດໂດຍການລະເຫີດ
• ການແຍກທາດ ແມ່ນໂດຍການໃຊ້ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງທາດ

• ການຕອງ: ແມ່ນການແຍກທາດແຂງທີ່ບໍ່ລະລາຍອອກຈາກທາດແຫຼວໂດຍນໍາໃຊ້ຈວຍຕອງ.
• ການຕົກພຶກ:ການແຍກທາດແຂງທີ່ລວມຕົວເປັນເນື້ອດຽວກັບທາດແຫຼວໂດຍໃຫ້ທາດລະລາຍອີ່ມຕົວຢູ່ທີ່ອຸນຫະພູມສູງ ແລ້ວຫຼຸດອຸນຫະພູມລົງ ກໍ່ຈະໄດ້ພຶກທີ່ເປັນທາດແຂງ.
• ການສະກັດດ້ວຍຕົວພາລະລາຍ: ເປັນການແຍກທາດປະສົມໂດຍອາໄສຄຸນລັກສະນະຂອງທາດລະລາຍໃນທາດປະສົມນັ້ນ ມີຫຼັກການເລືອກທາດພາລະລາຍດັ່ງນີ້:

• ຕ້ອງລະລາຍທາດໄດ້ພຽງຊະນິດດຽວ
• ບໍ່ເກີດປະຕິກິລິຍາກັບທາດທີ່ຕ້ອງການແຍກ
• ຫຼັງຈາກສະກັດໄດ້ແລ້ວ ສາມາດແຍກໄດ້ງ່າຍ

• ການກັ່ນ: ແມ່ນວິທີເຮັດໃຫ້ທາດບໍລິສຸດ ເຊິ່ງສາມາດໃຊ້ໄດ້ກັບທາດແຫຼວ-ແຫຼວ ແລະ ທາດແຫຼວ-ທາດແຂງ ທີ່ລະລາຍເປັນເນື້ອອດຽວອອກຈາກກັນໂດຍອາໄສຄວາມແຕກຕ່າງຂອງຈຸດຟົດ.
• ໂຄຣມາໂຕກຣາຟີ:ແມ່ນເທັກນິກການແຍກທາດໂດຍມີຫຼັກການແມ່ນອາໄສການລະລາຍແລະການດູດຊັບເປັນຫຼັກທາດທີ່ລະລາຍໄດ້ດີແຕ່ຖືກດູດຊຶມໄດ້ໜ້ອຍຈະຫຼຸດອອກມາກ່ອນ ສ່ວນທາດທີ່ລະລາຍໄດ້ໜ້ອຍແຕ່ຖືກດູດຊັບຫຼາຍຈະລະລາຍອອກມາຕາມຫຼັງ.
• ການລະເຫີດ: ໃຊ້ແຍກທາດລະລາຍທີ່ມີທາດໜື່ງລະເຫີດໄດ້ ແລະ ອີກທາດໜື່ງລະເຫີດບໍ່ໄດ້.
• ການແຍກທາດໂດຍໃຊ້ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງທາດ: ໃຊ້ສໍາລັບການແຍກທາດທີ່ມີຄວາມໜາແໜ້ນຕ່າງກັນໂດຍໃຊ້ທາດແຫຼວທີ່ມີຄວາມໜາແໜ້ນຢູ່ລະຫວ່າງທາດປະສົມແຍກທາດອອກຈາກກັນ.

1. ພະລັງງານ ກັບການປ່ຽນແປງທາດ

• ພະລັງງານ ແມ່ນຄວາມສາມາດໃນການເຮັດວຽກ ຫຼືເຮັດໃຫ້ເກີດແຮງງານກ
• ກົດເກນການຄົງທີ່ຂອງພະລັງງານພະລັງງານເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ມີການສູນຫາຍແລະບໍ່ມີການສ້າງຂຶ້ນໃໝ່ແຕ່ສາມາດປ່ຽນຮູບໄດ້.

1. ລະບົບ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ

• ລະບົບ ແມ່ນສິ່ງທີ່ກໍາລັງສຶກສາຢູ່ ມີຂອບເຂດທີ່ແນ່ນອນ.
• ສິ່ງແວດລ້ອມ ແມ່ນສິ່ງຕ່າງໆທີ່ຢູ່ນອກລະບົບ ເຊິ່ງອາດຈະສົ່ງຜົນຕໍ່ລະບົບກໍ່ໄດ້.

1. ປະເພດຂອງລະບົບ

• ລະບົບປິດ ແມ່ນລະບົບທີ່ມີແຕ່ພະລັງງານທີ່ຖ່າຍເທກັບສິ່ງແວດລ້ອມໄດ້, ໂດຍທີ່ມວນສານຂອງທາດບໍ່ປ່ຽນແປງ ເຊັ່ນ: ການລະເຫີຍຂອງນໍ້າໃນພາຊະນະປິດ.
• ລະບົບເປີດ ແມ່ນລະບົບທີ່ມວນສານ ແລະ ພະລັງງານສາມາດຖ່າຍເທລະຫວ່າງລະບົບກັບສິ່ງແວດລ້ອມເຊັ່ນ:ການເຜົາໄໝ້.
• ລະບົບອິດສະຫຼະ ແມ່ນລະບົບທີ່ບໍ່ມີການຖ່າຍໂອນກັບສິ່ງແວດລ້ອມເຊັ່ນ: ກະຕິກນໍ້າຮ້ອນທີ່ປິດແຈບ.

1. ການປ່ຍນແປງພະລັງງານຂອງລະບົບ

• ການປ່ຽນແປງແບບຄາຍຄວາມຮ້ອນເມື່ອເກີດການປ່ຽນແປງລະບົບຈະຖ່າຍເທພະລັງງານຄວາມຮ້ອນກັບສິ່ງແວດລ້ອມ.
• ການປ່ຽນແປງແບບດູດຄວາມຮ້ອນ: ເມື່ອເກີດການປ່ຽນແປງ ລະບົບຈະດູດພະລັງງານມາຈາກສິ່ງແວດລ້ອມ.